url : http://www.ellopos.gr/greeks/default.asp
ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ τοῦ πανθέου ξεθώριαζαν καὶ ἡ θρησκευτικότητα γινόταν τύποι μιᾶς εὐλάβειας — ὅμως ὄχι τυπικῆς εὐλάβειας μόνο. Ὁ τύπος ἀφοροῦσε διαρκῶς λιγώτερο στὸ ἴδιο τὸ πάνθεον, μεταθέτοντας τὴν οὐσία του σὲ παράλληλη καὶ βαθύτερη γνώση, ἡ ὁποία περιεῖχε τὸ παρερχόμενο τῶν τελετῶν καὶ ὅλης τῆς θρησκείας, τὸ ὁποῖο ὑπερέβαινε φανερώνοντας σὲ πιὸ πραγματικὴ σημασία του καὶ ἀκόμη ἄξιο κατὰ κάποιο τρόπο στοὺς ἴδιους τοὺς δικούς του ὅρους, ἐνῶ ἤδη εἶχε στραφεῖ καὶ ψηλάφιζε αἰώνια βασιλεία παιδός,[198] ὅπως τὴν ἔβλεπαν νὰ σαρκώνεται.
“Ἔχει γίνει εἰκόνα τοῦ νοεροῦ, Θεὸς αἰσθητός, μέγιστος καὶ ἄριστος, κάλλιστος καὶ τελειότατος, ἕνας οὐρανὸς αὐτὸς ἐδῶ, γιατὶ εἶναι μονογενής”.[199]
ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΡΜΕΝΙΔΗ ἡ φιλοσοφία ἀναγνωρίζει στὸν κόσμο τὴν τελειότητα τῆς θείας σοφίας ἔνσαρκης. Ἡ δήλωση, Τὸ γὰρ αὐτὸ νοεῖν ἐστίν τε καὶ εἶναι,[200] δὲν καταργεῖ τὰ αἰσθητὰ ὡς τέτοια, ἀντιθέτως, ἀποδίδει σωματικότητα στὸ νοεῖν: ὁτιδήποτε ὑπάρχει εἶναι ἔννοια καὶ κάθε ἔννοια εἶναι σωματικὸ ὄν. Τίποτα τὸ ἐνδεχόμενο δὲν κινδυνεύει στὴν κοσμικὴ σφαῖρα, τὴν ὁποία συγκροτεῖ ἔνυλη σκέψη καὶ νοερὴ ὕλη, διαρθρωμένη σὲ μέλη, σὰν ἕνας παντοτινός, φωτεινὸς καὶ πλήρης ὀργανισμός.
[198] Ἡράκλειτος, DK B 52.
[199] Πλάτων, Τίμαιος 92b.
[200] DK B 3, στ. 7. Ἔστω γνωρίζοντας ἀκριβῶς τὰ ὑποκείμενα τῶν ἀπαρεμφάτων, καὶ ἀκόμη τὴν μεταβατικὴ ἢ μή ἀναφορὰ τοῦ νοεῖν, καὶ πάλι θὰ εἴχαμε νὰ μεταφράσουμε ἀποσιωπῶντας, δηλαδὴ σὲ συμφωνία μὲ τὴν ἀπαρεμφατικὴ μορφὴ τοῦ πρωτοτύπου. Ἡ ἀποσιώπηση φέρει τὶς σημασίες πλησιέστερα στὸ οὐσιῶδες: τὸ περιεχόμενο τῆς νοήσεως ταυτίζεται μὲ τὸ περιεχόμενο τῆς ὑπάρξεως, ἀνεξαρτήτως πιθανῶν ὑποκειμένων, ἀντικειμένων καὶ μεταβάσεων τῶν ἐνεργειῶν. «Τὸ ἴδιο εἶναι ὅ,τι νοεῖς καὶ ὅ,τι ὑπάρχει», παραμένει διαιρετικό. Μεγαλύτερη ἑνότητα στὴν ἀπόδοση, «τὸ ἴδιο εἶναι νὰ νοεῖται καὶ νὰ ὑπάρχει». Προβλήματα δὲν λείπουν οὔτε ἀπὸ ἐδῶ, ὅμως ἀντικατάσταση τοῦ πρωτοτύπου σὲ τέτοια κείμενα δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ συμβεῖ, ἀναγκαστικὰ μεταφράζοντας ἀλλοιώνουμε. Γιὰ τὴν ταύτιση νοεῖν καὶ εἶναι πρβλ. ἐπίσης τὸ ἀπ. 8 (ταὐτὸν δ΄ ἐστὶ νοεῖν τε καὶ οὕνεκεν ἔστι νόημα. οὐ γὰρ ἄνευ τοῦ ἐόντος͵ ἐν ὧι πεφατισμένον ἐστιν͵ εὑρήσεις τὸ νοεῖν), καὶ τὸ ἀπ. 6 (χρὴ τὸ λέγειν τε νοεῖν τ΄ ἐὸν ἔμμεναι).
Προηγούμενη - Ἑπόμενη Ἑνότητα >>