url : http://www.ellopos.gr/greeks/default.asp
ΤΟ ΠΛΑΤΩΝΙΚΟ αἴτημα τῆς περιαγωγῆς τῆς ψυχῆς “πρὸς τὸ ὄν, ὥστε νὰ μισεῖ ὅσα χρειάζεται νὰ μισεῖ ἀμέσως ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ὣς τὸ τέλος, καὶ νὰ θέλει ὅσα χρειάζεται νὰ θέλει”,[244] δεδομένων τῶν ἀπροσδιόριστων, ὅμως ὑπαρκτῶν καὶ ἀνυπέρβλητων ὁρίων τῆς παρ’ ὅλα αὐτὰ συνεχοῦς αὐξήσεως τῆς ἐσωτερικότητας καὶ διαύγειας, ἀπευθύνεται κατὰ κύριο λόγο στὸν Θεό, ὄχι στὸν ἄνθρωπο.[245] “Ἀπὸ τοὺς θεοὺς εἶναι κάθε ἀρετὴ τοῦ ἀνθρώπου ... Ἀπὸ τὸν Δία τοὺς δόθηκε ν’ ἀναστυλώσουν τὴν καρδιά τους”.[246]
Περιαγωγὴ εἰκονίζουν τὰ οὐράνια σώματα, μὲ τὴν ὑψηλότερη σφαῖρα, τὸ πρῶτο κινούμενο τῆς ἀριστοτελικῆς ἀστρονομίας, νὰ δέχεται τὴν ζωή της ἀμεσότερα καὶ νὰ τὴν μεταδίδει.[247] Τὸ ἴδιο στὸν μαγνήτη καὶ τὶς βελόνες, μὲ κάθε βελόνα νὰ ἕλκεται ἀπὸ τὴν προηγούμενη ἡ ὁποία μεταδίδει τὴν δύναμη.[248] “Ἡ Μοῦσα κάνει ἡ ἴδια ἔνθεους ποιητές, καὶ ἀπὸ τοὺς ἔνθεους αὐτοὺς ἐξαρτᾶται ἁρμαθιὰ ἄλλων ἐνθουσιαζόντων. Γιατὶ ὅλοι οἱ ἀγαθοὶ ποιητὲς τῶν ἐπῶν, ὄχι ἀπὸ τὴν τέχνη τους, ἀλλὰ ἐπειδὴ εἶναι ἔνθεοι καὶ κατέχονται ἀπὸ τὸν Θεὸ ἀπαγγέλουν ὅλα αὐτὰ τὰ καλὰ ποιήματα, καὶ οἱ ἀγαθοὶ μουσικοὶ τὸ ἴδιο”, χαρίζουν τὴν Μνήμη ποὺ τοὺς χαρίζεται, ἐπιστρέφουν τὸν ἄνθρωπο στὴν Ἀρχή του. Ἡ ἀληθινὴ ποίηση δὲν εἶναι ‘λογοτεχνικὸ ταλέντο’ ἀλλὰ δοκιμασία καὶ πέρασμα μέσα ἀπὸ ἀμφίσημη ὕπαρξη: “οἱ Μανίες, ποὺ κατεῖχαν τὸν Ὀρέστη, ὅσο τὸν κρατοῦσαν στὴν κατάσταση τοῦ ἔκφρονος, τοῦ φαίνονταν μαῦρες. Ἀμέσως μόλις ἔκοψε τὸ δάκτυλό του καὶ ξανάγινε σώφρων, τοῦ παρουσιάστηκαν λευκές”.[249]
[244] Νόμοι 653b.
[245] Βλ. π.χ. Πολιτεία 509b, Z’ Ἐπιστολὴ 344a-d.
[246] Πίνδαρος, Πυθιόνικος 1, στ. 41, μτφρ. Θρασ. Σταύρου, Θεσ/νίκη 1980, σ. 9, καὶ Πυθιόνικος 3, στ. 95-96, ὅ.π., σ. 27· πρβλ. τὸν ὄγδοο Πυθιόνικο, στ. 73 κ.ἑ.
[247] Ἔκκαρτ, Παραβολὲς τῆς Γενέσεως LW I,1, 3.142, σ. 610.
[248] Βλ. τὸν πλατωνικὸ Ἴωνα 533e.
[249] Σημειώνει ὁ Παυσανίας (Θ, 34, 1) — παραπέμπει καὶ συνοψίζει ὁ Βερνάν, Οἱ ἀπαρχὲς τῆς ἑλληνικῆς σκέψης, ὅ.π., σ. 123.
Προηγούμενη - Ἑπόμενη Ἑνότητα >>