Ἐκτιμῶ τὸν Νῖτσε γιὰ πολλά, ὅμως στὴν σχέση του μὲ τὸ ἄλλο φῦλο γίνεται ἁπλὰ μικρὸς καὶ φορτικός, μὲ νοσηρὴ ἐμμονὴ στὸ ἀσήμαντο, σὰν κάποιος ἐγωϊσμὸς νὰ τὸν σημάδεψε τόσο βαθειά, ὥστε κάθε γυναίκα ὄφειλε νὰ παραμορφωθεῖ μέσα του καὶ τραυματιστεῖ ἡ ἴδια.
Ὁ Ρίλκε οὕτως ἢ ἄλλως εἶναι μιὰ εὐλογία, ἰδιαίτερα ὅμως μετὰ τὸν Νῖτσε, —ἂν κάποιος περνοῦσε, αἴφνης, ἀπὸ τὸν ἕνα στὸν ἄλλο—, μοιάζει πραγματικὴ Ἀνάσταση, γιατὶ ἐδῶ ἡ γυναίκα φανερώνεται στὴν πραγματικότητά της, ὅπως τόσες φορές, πάντοτε σὰν νὰ ἦταν ἡ πρώτη, μᾶς ξάφνιασε καὶ σχεδὸν μᾶς ἀνάγκασε νὰ σταθοῦμε μέσα της σὲ μιὰ ἀπεραντοσύνη ποὺ ἀνήκει ἀλλοῦ.
Ἀπὸ ἕνα σημεῖο καὶ μετά, ὅπως θὰ διαπιστώσει κάθε ἀναγνώστης ἂν κρατάει ἔστω λίγο καθαρὴ τὴν ψυχή του, πέρα ἀπὸ ἄνδρες καὶ γυναῖκες στὸ κείμενο τοῦ Ρίλκε ὑπάρχει αὐτὸ ποὺ βρίσκεται πάνω καὶ ἀπὸ τὸν ἑνιαῖο ἄνθρωπο, ὥστε δὲν κερδίζει κανεὶς τὶς γυναῖκες παρὰ μέσα στὴν κοινὴ ἀνθρώπινη κατάσταση, ἀλλὰ ὅπως τὴν γνωρίζει Ἐκεῖνος ποὺ πρῶτος τὴν θέλησε, μέσα της δημιουργῶντας ὅλα τὰ πράγματα.
Οἱ “Σημειώσεις γιὰ τὴν γυναίκα”, στὴν μορφὴ καὶ μὲ τὸν τίτλο ποὺ δημοσιεύονται ἐδῶ, δὲν ἔχουν γραφεῖ ἀπὸ τὸν Ρίλκε. Πρόκειται γιὰ ἐπιλογὴ καὶ συνένωση κομματιῶν ἀπὸ τὸ ἔργο του, κυρίως ἀπὸ τὶς Σημειώσεις τοῦ Μάλτε, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὶς Ἐλεγεῖες τοῦ Ντουΐνο καὶ ἄλλα ποιήματα, — σὲ μετάφραση τοῦ Δήμου, ἐκτὸς ἀπὸ μία στροφὴ ποὺ μετέφρασε ὁ Δικταῖος.
Σκέφτομαι τὴν ἐπιλογὴ αὐτὴ σὰν ταπεινὴ ἀπόπειρα μιᾶς εὐγνωμοσύνης γιὰ ὅλα τὰ κορίτσια, ποὺ δὲν ἔχουν σταματήσει νὰ μᾶς ἀνέχονται καὶ νὰ μᾶς ἐκπλήσσουν, καὶ σὰν εὐχή, νὰ λυτρωθοῦμε ἀπὸ τὸν κυνισμό, τὴν μικρότητα καὶ τὸ ἀσήμαντο, ποὺ μᾶς χωρίζουν ἀπὸ τὸν Κόσμο τους.
