ΤΟ ΒΙΟ-ΜΗΧΑΝΙΚΟ ΠΡΟΤΑΓΜΑ
Ο ΟΥΑΪΤΧΕΝΤ σημειώνει πὼς “ὑπῆρξαν καὶ ἀντιδράσεις καὶ ἀναγεννήσεις. Γενικὰ ὅμως, καὶ σὲ μιὰ διάρκεια πολλῶν γενεῶν, ὑπῆρξε μιὰ βαθμιαία παρακμὴ τῆς θρησκευτικῆς ἐπίδρασης ἐπάνω στὸν [δυτικὸ ἢ ἐκδυτικισμένο] Εὐρωπαϊκὸ πολιτισμό.
“Κάθε ἀναγέννηση ἄγγιζε καὶ μιὰ χαμηλότερη κορυφὴ ἀπὸ τὴν προηγούμενή της, κάθε περίοδος διάλυσης κι ἕνα βαθύτερο βάθος. Ἡ μέση καμπύλη δείχνει μιὰ σταθερὴ πτώση τοῦ θρησκευτικοῦ τόνου… Ἡ θρησκεία τείνει [νὰ ἐξαλειφθεῖ τελείως, ἢ πάντως] νὰ ἐκφυλιστεῖ σ' ἕνα ἀξιοπρεπὲς τυπικὸ μὲ τὸ ὁποῖο θὰ διακοσμεῖται μιὰ ἄνετη ζωή”.[100]
Καμμιὰ ἀνάγκη νὰ σταματήσει ὁ ἐκφυλισμὸς στὴ θρησκευτικὴ διακόσμηση.
“Αὐτὴ ἡ θρησκεία κράτησε δύο χιλιάδες χρόνια καὶ νά ποὺ τώρα ἐξαντλεῖται, δὲν εἶναι πιὰ ἀρκετή, τὴν περιφρονοῦμε· οἱ ἐκκλησίες της πέφτουν· στὰ νεκροταφεῖα της στοιβάζονται νεκροὶ καὶ ξεχειλίζουν. Κι ἐμεῖς τί θρησκεία θὰ ἔχουμε;”[101]
Ἀκόμα καὶ ἡ πιὸ ρηχὴ ἔστω καὶ ἀνώδυνη ‘χριστιανικότητα’ καταρρέει ἀπὸ τὴν ἀπουσία τοῦ ζωντανοῦ Λόγου. Αὐτὸ σημαίνει (στὴν πολιτισμικὴ πάντα διάσταση), ὅτι κι ἂν καταλαβαίνω τοὺς “ψυχοκοινωνικοὺς ἐκείνους μηχανισμοὺς ποὺ ἐξωθοῦν τοὺς ἀνθρώπους ἀκατάσχετα στὴν Ὕβρι νὰ πράξουν ὁπωσδήποτε ὅλα ὅσα μποροῦν νὰ πράξουν, κυνηγῶντας τὴ χίμαιρα τῆς ἀπειροδυναμίας”,[102] δὲν μπορῶ νὰ ἐφεύρω ἀντίπαλο μηχανισμό· ἀντι-υβριστικὸς οὑμανισμὸς εἶναι ἀντίφαση στοὺς ὅρους.
“Στὸν χῶρο τοῦ νοήματος δὲν ὑπάρχει τίποτε. Τὸ μηδὲν εἰσβάλλει διαβρώνοντας τὶς συναρτήσεις γεγονότων καὶ ἀξιῶν… Ὁ Νῖτσε ἔδωσε μιὰν ἑρμηνεία (ὅλος χαρὰ εἶναι ἀλήθεια) τῆς μεγάλης κρίσης: ‘Ἡ ἀπογύμνωση ἀπὸ κάθε πιθανοφάνεια τῆς πίστης στὸν Θεὸ τῶν Χριστιανῶν, ἀρχίζει κιόλας νὰ ρίχνει τὴ σκιά της πάνω στὴν Εὐρώπη’… Ὁ Χάιντεγγερ ἔχει συνειδητοποιήσει βαθύτερα τὴν τραγωδία τοῦ [δυτικοῦ ἢ ἐκδυτικισμένου] ἀνθρώπου, ὅταν γράφει: ‘Αὐτὸ ποὺ ἀναγγέλουμε μὲ τὶς λέξεις ποτὲ δὲν ὑπάρχει, καὶ σὲ καμμιὰ γλῶσσα δὲν ὑπάρχει αὐτὸ γιὰ τὸ ὁποῖο μιλᾶμε’.”[103]