5
Νηπτικὴ πνευματικότητα καὶ ὁ μοντέρνος πολιτισμός
Κοινωνία-Ἑταιρεία
ΥΡΙΑ
ἐλπίδα τῆς χριστιανοσύνης παραμένει ἡ Ὀρθοδοξία. Ἐπιπλέον ἐλπίδα
ὑπάρχει στὸ γεγονὸς ὅτι ἡ τραυματικὴ λογοτεχνία τῆς μεταμεσαιωνικῆς Δύσης (στοὺς
ὅρους τῆς ὁποίας μπορεῖ νὰ νοηθεῖ ἐπίσης ἕνα μέρος τῆς δικῆς μας μοντέρνας
λογοτεχνίας – Σινόπουλος, Καρυωτάκης, Σικελιανός, Ἐμπειρίκος, κλπ.) παρέχει πιὰ καθρέφτη
ἀρκετὰ ἰσχυρὸ ὥστε νὰ μὴ μπορεῖ νὰ τὸν ἀγνοήσει κανένας εὐρωπαϊκὸς λαός, παρὰ
μόνο ἐπὶ ποινῇ τοῦ δικοῦ του πλήρους πνευματικοῦ ἀφανισμοῦ.
Οὐσία τῆς ζωῆς μας ὑπῆρχε ὣς τώρα, ὄχι ἡ δουλεία στὴν ὀργάνωση (πολιτική, ἐκκλησιαστική, ἐκπαιδευτικὴ ἢ ὅποια ὀργάνωση), ἀλλὰ ὁ καθαρὸς ἔρωτας γιὰ τὸν Θεό, δηλαδὴ ἡ νηπτικὴ πνευματικότητα, στὸ ἐπίκεντρο καὶ ὄχι στὸ περιθώριο, ἐνῶ ἀπὸ ἐδῶ διαχεόμενη, δὲν ἄφηνε τὴν Κοινωνία νὰ καταντήσει ἐπικράτεια. Κάθε κίνηση ποὺ μᾶς ἐλευθερώνει ἀπὸ τὸν ἑαυτό μας καὶ τὰ σκοπούμενά του διανοίγοντας στὴν ἔσχατη ἀλήθεια τῶν πραγμάτων, ὁποιαδήποτε ἀληθινὰ ἐρωτικὴ κίνηση, ἀνήκει στὴ νηπτικὴ πνευματικότητα καὶ ἀναγεννᾶ πράγματι τὸν πολιτισμό μας.
Πόθος γιὰ τὸν Θεὸ καὶ ἐλευθερία ἀπὸ κάθε ὀργάνωση, δὲν εἶναι ἡ ‘παράκαμψη’ τῆς θεσμιζόμενης Ἐκκλησίας, τῆς ἱστορίας, κλπ., χάριν ἀλήθειας ‘ἐσωτερικῆς’, ἀλλὰ ἡ ἀληθινὴ βίωση τῆς ἱστορικῆς μαζὶ καὶ ἐσχατολογικῆς γιορτῆς τῆς Ἐκκλησίας, ἡ μεγαλύτερη δυνατὴ προσωπικὴ συνάντηση καὶ ἐπαφή, μέσα στὴν ὁποία μοιραζόμαστε ἐπίσης καὶ ἀπολαμβάνουμε ἀκόμη καὶ τὰ πιὸ ἄκαμπτα τυπικὰ στὴν ἐκκλησιαστικὴ καὶ ἐρωτική τους διάσταση. Ὅταν λείπει ἡ ἀπόλαυση, ἡ ἀλήθεια, ἡ ἑνότητα καὶ ἡ χαρὰ τῆς ἐλευθερίας, ἔχουμε βέβαιο σημάδι ὅτι ἡ νηπτική μας πνευματικότητα καὶ ἄρα ὅλη ἡ Ἐκκλησία μας ἀσθενεῖ.
“Ὅταν ἡ βούλησι εἶναι ὄργανο τῆς συνειδήσεως, οἱ ἐπιλογὲς τοῦ ἀνθρώπου σκοπεύουν τὴν αὐτοβεβαίωσι καὶ ἀποκλείουν τὸ αὐτεξούσιο ἄνοιγμά του πρὸς τὰ ἔξω, ὅ,τι θὰ λέγαμε αὐταπάρνησι. Γιὰ νὰ ὑπάρξῃ ἐλευθερία πρέπει τὸ πνεῦμα νὰ ἐπιλέγῃ τὸ καλὸ ἢ τὸ κακὸ αὐτεξουσίως κι ἐνέργεια ἐπιλογῆς νὰ εἶναι ἡ βούλησι. Ὅμως ὅλες οἱ σύγχρονες θεωρίες τῆς ψυχῆς κι ὅλοι ὅσοι —πιστοὶ ἢ ἄπιστοι— τὶς ἀκολουθοῦν καὶ τὶς ἐφαρμόζουν, προϋποθέτουν καὶ ὑπηρετοῦν, ἐν γνώσει ἢ ἐν ἀγνοίᾳ των, τὸν διχασμὸ ἐπιθυμίας καὶ συνειδήσεως καὶ τὸν ἐργαλειακὸ χαρακτῆρα τῆς βουλήσεως”.[1]